هیالورونیک اسید (Hyaluronic Acid)

نوشته شده توسط :سپهر مفتوحیان
سه شنبه 24 فروردین 1389-09:56 ب.ظ

سلام به همه دوستان و همکاران داروساز
همین طور که می دونید، در این اواخر، اساتید دروس مختلف چندین بار از اهمیت و نقش هیالورونیک اسید در بدن صحبت کردن، برای همین فکر کردم بد نباشه که راجع بهش یه پست بذارم تا همگی بیشتر با این اسید مهم آشنا بشیم.
با این که می دونم ممکنه یک کم طولانی باشه اما بهتون پیشنهاد می کنم که حتماً تا آخرش بخونید، چون اولاً یکی از مباحث روز علم پزشکی و داروسازیه، دوماً برای افرادی که علاقه مند باشن، می تونه یه طرح عالی برای مقاله یا حتی پایان نامه باشه.


ساختمان شیمیایی هیالورونیک اسید

هیالورونیک اسید که با نام های هیالورونان و هیالورونات نیز شناخته می شود، پلیمری تشکیل شده از واحدهای د-گلولورونیک اسید و ان-استیل گلوکز آمین است. زنجیره های هیالورونیک اسید می توانند شامل 25000 واحد یا حتی بیشتر هم باشند و وزن مولکولی این زنجیره ها بین 5000 تا 20 میلیون دالتون متغیر است.
هیالورونیک اسید توسط آنزیمی به نام هیالورونان سنتتاز ساخته می شود. انسان حداقل 3 نوع آنزیم هیالورونان سنتتاز به نام های HAS2 , HAS1 و HAS3 دارد که دو آنزیم اول، هیالورونیک اسیدهای با وزن مولکولی بالا و آنزیم سوم، هیالورونیک اسیدهای سبک تولید می کند. هیالورونیک اسید توسط آنزیمی به نام هیالورونیداز تخریب می شود، به نظر می رسد که این آنزیم هم انواع متعددی دارد.

هیالورونیک اسید: سلامت ماتریکس (ماده زمینه) پوست
ماتریکس پوست  همان قسمتی از پوست است که اگر لایه درم (یعنی لایه فیبر مانند میانی پوست) را بردارید و همه سلول ها را کنار بزنید، باقی می ماند. ماتریکس پوست مسئول یکنواختی ساختمان پوست، حالت ارتجاعی، پایداری و بسیاری دیگر از خواص آن است.
تخریب ماتریکس از دلایل اصلی ایجاد چروک ها و سایر نشانه های پیر شدن پوست است.
 

شناخته شده ترین ترکیبات ماتریکس ساختمانی، کلاژن و الاستین هستند که نقشی حیاتی در حفظ سلامت، جوانی و شادابی پوست ایفا می کنند. این پروتئین های ساختمانی برای حفظ سلامت ماتریکس ضروری بوده اما کافی نیستند. علاوه بر نقش پایه ای پروتئین های ساختمانی، ماتریکس پوست نیازمند پرکننده های مناسبی است که رطوبت پوست و نرمی مکانیکی آن را حفظ کنند و عملکرد انسدادی آن را افزایش دهند.

پرکننده های اصلی ماتریکس پوست، گلایکان ها هستند که دسته ای از پلیمرهای با پایه گلوکز مانند گلیکوز و آمینوگلایکان ها را شامل می شوند. مهم ترین گلایکان برای جوان سازی پوست احتمالاً هیالورونیک اسید است.


هیالورونیک اسید و فیزیولوژی پوست 

هیالورونیک اسید عملکردهای زیادی در سرتاسر بدن، بخصوص در بافت های پیوندی دارد. برخی از نقش های شناخته شده هیالورونیک اسید عبارتند از:

·         نگهداری رطوبت

     ·         افزایش و یسکوزیته و کاهش روانی مایع خارج سلولی

·         ایجاد حالت ارتجاعی و نرمی پوست

     ·         تنظیم بازسازی بافت ها

·         تنظیم حرکات و تکثیر سلول ها

·         تنظیم پاسخ های ایمنی و التهابی


مهم است بدانیم که آثار فیزیولوژیک هیالورونیک اسید تا حد بسیار زیادی وابسته به اندازه (وزن مولکولی) زنجیره های آن است. به نظر می رسد که مولکول های نسبتاً کوچک هیالورونیک اسید با وزن مولکولی کمتر از حدود 20000 دالتون، تحریک کننده فاز اولیه التیام زخم یعنی فعال سازی انواع مختلفی از سلول های سیستم ایمنی و پاسخ های التهابی هستند.

صدمه به یک بافت می تواند منجر به افزایش روند تخریب ماتریکس خارج سلولی و بخصوص هیالورونیک اسید شود و منطقی است که تکه های هیالورونیک سبک به عنوان نشان گر صدمه و تحریک کننده التیام زخم عمل می کنند.

از طرف دیگر، گویا هیالورونیک اسیدهای سنگین، پاسخ های ایمنی و التهابی را سرکوب می کنند پس بر اساس یک نتیجه گیری مشابه، مولکول های بزرگ هیالورونیک اسید، پیام هایی می فرستند که پوست سالم است و نیازی به دفاع یا تعمیر نیست.

هیالورونیک اسید و پیر شدن
میزان هیالورونیک اسید پوست ضمن پیر شدن کاهش می یابد (البته بعد از رسیدن به یک مقدار حداکثر در اوایل جوانی). این امر منجر به از دست دادن رطوبت پوست شده، پوست نازک تر و نرمی آن کمتر می شود. هم چنین ممکن است از دست دادن هیالورونیک اسید باعث تخریب توانایی پوست در بازسازی خود شده و احتمالاً بر ساخت و قرارگیری ترکیبات ماتریکس پوست تأثیرگذار خواهد بود.

آیا می توان میزان هیالورونیک اسید را در پوست افزایش داد؟

متأسفانه در حال حاضر هیچ راه موثر و ارزانی برای حفظ سطوح هیالورونیک اسید در پوست وجود ندارد. بعضی از انتخاب ها و راه هایی که در حال حاضر در دسترس هستند یا در آینده قابل دسترسی خواهند بود، به طور خلاصه عبارت اند از:


هیالورونیک اسید موضعی

هیالورونیک اسیدهای موضعی در شکل های ژل و سرم موجودند اما مصرف آن ها محدود است. هیالورونیک اسید، هم به صورت تنها و هم در ترکیب با سایر ترکیبات مرطوب کننده، می تواند در حفظ رطوبت سطح پوست موثر باشند. اگرچه نظریه مخالفی هم وجود دارد که می گوید فیبرهای حاوی هیالورونیک اسید باید به عنوان یک مرطوب کننده در آب و هوایی خشک مورد استفاده قرار گیرند. این نظریه مخالف می گوید هیالورونیک اسید، زمانی که رطوبت هوا بسیار پایین است، آب را بیشتر از این که از هوا جذب کند، از پوست جذب کرده، بنابراین تأثیری خلاف آن چه انتظار می رود خواهد داشت. به نظر می رسد مصرف بهینه هیالورونیک اسید به عنوان یک مرطوب کننده، نیازمند تحقیقات بیشتری است.


تحریک ساخت هیالورونیک اسید

یک راه برای افزایش مقدار هیالورونیک اسید، تحریک روند ساخت آن در پوست است. متأسفانه اطلاعات آماری کمی در مورد تأثیر عملی این راه وجود دارد. یک راه می تواند تأمین بلوک های ساختمانی بیشتری برای ساخت هیالورونیک اسید بدن باشد، مثل گلوکز آمین و ان-استیل گلوکز آمین.

برای آشکار شدن این مطلب که آیا تجویز خوراکی یا موضعی این بلوک های ساختمانی، ساخت هیالورونیک اسید و به خصوص مولکول های متوسط و بزرگ آن را افزایش می دهد یا خیر، هنوز تحقیقاتی لازم است.

البته یافته ها نشان می دهند این کار در مفاصل و کارتیلاژها مؤثر واقع می شود. اما همان طور که می دانید، بافت ها با هم متفاوت هستند.

نظریه دیگر، یافتن ترکیباتی است که فعالیت آنزیم هیالورونیک اسید سنتتاز (سازنده هیالورونیک اسید) را تحریک کنند. فرض این است که بهترین ترکیب، ترکیبی خواهد بود که فعالیت هیالورونیک سنتتاز 1 و 2 را بیشتر تحریک کند و بنابراین هیالورونیک اسیدهایی با مولکول های سنگین ساخته شود. متأسفانه هنوز عملاً چنین ترکیب مناسبی پیدا نشده است.


مهار تخریب هیالورونیک اسید

اگر تحریک ساخت هیالورونیک اسید مشکل بوده یا کافی نباشد انتخاب دیگر، مهار روند تخریب و از بین رفتن هیالورونیک اسید است. یک راه برای رسیدن به این هدف، تخریب آنزیم تخریب گر هیالورونیک اسید است.

البته راه های کمی وجود دارد، یکی از انتخاب ها «ازین» است. ازین، عصاره ساپونین استخراج شده از شاه بلوط هندی است. در تعداد کمی از مطالعات بالینی نشان داده شده است که ازین، رگ ها را تقویت کرده و کمبودهای سیاهرگی را رفع می کند که احتمالاً این کار را از طریق مهار هیالورونیداز و الاستاز در دیواره سیاه رگ ها انجام می دهد.

شاید این ماده بتواند آنزیم های تخریب گر ماتریکس را هم در پوست مهار کند. انتخاب دیگر آسکوربیل پالمیتات است که یکی از ترکیبات شناخته شده موجود در فرآورده های آرایشی، بهداشتی است. آسکوربیل پالمیتات را بیشتر به عنوان یک ترکیب مراقبت پوستی می دانند تا یکی از مشتقات ویتامین C، زیرا این ماده یک فعال کننده ضعیف پروسه ساخت کلاژن است. یکی از ایزومر های آسکوربیل پالمیتات، (( ال-آسکوربیک اسید، 6-هگزا دکانوآت )) است که نشان داده شده در برخی گونه ها مانند پستانداران، آنزیم هیالورونیداز را مهار می کند. البته این که آیا این تأثیر را در انسان هم دارد یا خیر هنوز معلوم نیست. اگر این طور باشد، شهرت این ماده بیشتر خواهد شد.





درباره وبلاگ:



آرشیو:


طبقه بندی:


آخرین پستها:


پیوندها:


نویسندگان:


آمار وبلاگ:


.





The Theme Being Used Is MihanBlog Created By ThemeBox